Oliy ta’limda yangi qoidalar: talabalar huquqi va tizim tartibi belgilandi


Adliya vazirligi tomonidan oliy ta’lim sohasiga oid muhim idoraviy hujjat davlat ro‘yxatidan o‘tkazildi. Unga ko‘ra, oliy ta’lim tizimini tashkil etish, ta’lim jarayoni, boshqaruv va talabalar huquqlariga oid qoidalar yangidan belgilab berildi.

Adliya vazirligi oliy ta’limga oid nizomni davlat ro‘yxatidan o‘tkazdi (ro‘yxat raqami 3807, 2026 yil 3 aprel). Mazkur hujjat bilan “Oliy ta’lim to‘g‘risidagi nizom” yangi tahrirda tasdiqlandi.

Yangi nizomda oliy ta’lim tizimini tashkil etish, ta’lim jarayonini yo‘lga qo‘yish, boshqaruv va moliyaviy munosabatlar, shuningdek talabalar hamda pedagog xodimlarning huquq va majburiyatlari aniq belgilab berilgan.

Hujjatga ko‘ra, oliy ta’lim bakalavriat va magistratura bosqichlarida amalga oshiriladi. Bakalavriat ta’limi kamida 3 yilni tashkil etadi. Sirtqi ta’lim shaklida o‘qish muddati kunduzgi ta’limga nisbatan kamida bir yilga, kechki ta’lim shaklida esa kamida yarim yilga uzoqroq bo‘lishi belgilangan.

Oliy ta’lim kunduzgi, masofaviy, dual va inklyuziv ta’lim shakllarida tashkil etilishi mumkin.

Shuningdek, bitiruvchilarning mehnat bozori talablariga mos bo‘lishini ta’minlash maqsadida o‘quv dasturlari va malaka talablari ish beruvchilar bilan hamkorlikda ishlab chiqiladi.

Nizomda talabalarning huquqlari ham alohida belgilab o‘tilgan. Jumladan, ular ta’lim sifatini oshirish bo‘yicha takliflar kiritish, ta’lim jarayoniga oid muhokamalarda ishtirok etish, kutubxona va axborot resurslaridan bepul foydalanish, xalqaro almashinuv dasturlarida qatnashish huquqiga ega.

Bundan tashqari, talabalar oliy ta’lim muassasasi rahbariyati qarorlari ustidan shikoyat qilish, mehnat qonunchiligiga muvofiq ishlash, kunduzgi ta’limda o‘qiyotganlar esa stipendiya olish huquqiga ham ega bo‘ladi.

Muhim jihatlardan biri — talabalarni ta’lim jarayoniga aloqador bo‘lmagan ishlarga jalb etish taqiqlanishi belgilangan.

Shu bilan birga, talabalar oliy ta’lim muassasasining ichki tartib-qoidalari va odob-axloq normalariga rioya qilishi shart.

Nizomga ko‘ra, ta’lim jarayoni milliy kredit-modul tizimi asosida tashkil etiladi va u Yevropa kredit transfer tizimiga moslashtiriladi.

Shuningdek, oliy ta’lim tashkilotlariga akademik, tashkiliy va moliyaviy mustaqillik berilishi ham nazarda tutilgan.